Η Τοσκάνη, βρίσκεται στην
Κεντρική και Δυτική Ιταλία, ενώ φαίνεται να ανήκει στους τόπους όπου τα λόγια
μοιάζουν περιττά όσον αφορά την περιγραφή της. Μια περιφέρεια που καταλαμβάνει
μόλις 23,000τ.χλμ. και κατοικείται από 3,5εκ. ντόπιους, είναι κυρίως γνωστή ως η
γενέτειρα της Ιταλικής Αναγέννησης συγκροτώντας μια νέα τάξη πραγμάτων που
επηρέασε την τέχνη και την αρχιτεκτονική της περιόδου από τον 14ο ως τον 16ο
αιώνα σε ολόκληρη σχεδόν την Ευρώπη.
Τα τοπία της Τοσκάνης αποτέλεσαν
για τρείς τουλάχιστον αιώνες πηγή αστείρευτης έμπνευσης των καλλιτεχνών της περιόδου,
σε μια προσπάθεια συγκρότησης των σχημάτων μεταξύ του φωτός και της σκιάς, υποβάλλοντας
τη σύνθεση στις αρχές της γεωμετρικής τάξης και της τεχνητής προοπτικής (perspectiva artificialis). Τα χιλιάδες
χωρία που απλώνονται σε κάθε σημείο της, οι ελικοειδείς διαδρομές με τις απότομες
στροφές που σκαρφαλώνουν στους απόκρημνους λόφους, οι απέραντες εκτάσεις από
αμπελώνες που δομούνται πάνω σε αναβαθμούς, τα πολύχρωμα αγρωστώδη που σκορπίζονται
στα λιβάδια τα οποία απλώνονται στο βλέμμα καθώς διασχίζεις την διαδρομή από
την Ρώμη στη Φλωρεντία με το τρένο, δημιουργούν μια εσωτερική αλληγορική ένταση
και το ταξίδι αρχίζει κάπου εδώ.
Η Φλωρεντία είναι η πρωτεύουσα της
Τοσκάνης, καθώς είναι η μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη. Διασχίζεται από τον ποταμό
Άρνο ο οποίος δημιουργεί ένα ισχυρό σημείο έλξης μεταξύ των δυο περιοχών της πόλης
που διαχωρίζει. Οι γέφυρες οι οποίες ενώνουν τις δυο όχθες αποτελούν μια
ξεχωριστή διαδρομή με χαρακτηριστικότερη την Ponte Vecchio η οποία συγκροτεί την έννοια της κατοίκησης καθώς διαθέτει
κτίσματα τα οποία κρέμονται κυριολεκτικά σε πρόβολο πάνω από τον ποταμό. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα της πόλης αποτελεί επίσης ο Καθεδρικός ναός της Santa Maria del Fiore,
τον θόλο του οποίου αποπεράτωσε ο Filippo Brunelleschi, στα μέσα του 15ου αιώνα,
ως δείγμα της υψηλής τεχνικής αρτιότητας και της πολιτικής βούλησης της περιόδου.
Το Duomo της Φλωρεντίας αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της Αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής,
ενώ είναι διακριτό από οποιοδήποτε σημείο της πόλης και ιδιαίτερα από την Piazzale
Michelangelo στην νοτιοανατολική πλευρά της πόλης.
Λίγο έξω από τη Φλωρεντία, η
διαδρομή συνεχίζεται μέσα στο Μεσαιωνικό οικισμό του Σαν Τζιμινιάνο. Τα
χρώματα, οι διαφορετικές τεχνικές λάξευσης της πέτρας και η Μεσαιωνική ατμόσφαιρα
μοιάζει μαγευτική, ενώ σε συνεπαίρνει η κλειστότητα του οικισμού με τους πολυάριθμους
πύργους που ορθώνονται σε άτακτα σημεία δημιουργώντας πυκνώσεις τόσο γύρω από
την κεντρική πλατεία, όσο και γύρω στα όρια του οικισμού. Η επόμενη στάση είναι
στην Σιένα. Η Piazza del Campo στο ιστορικό κέντρο της Σιένα αποτελεί ένα από
τα πιο διάσημα δείγματα της Μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής του δημόσιου χώρου. Η κεκλιμένη
πλατεία η οποία χωρίζεται σε 9 ακτινωτούς τομείς αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα
των Μεσαιωνικών πλατειών οι οποίες αντιμετωπίζονται ως κενά μέσα στον αστικό
ιστό που λειτουργούν αφενός ως πυκνωτές δραστηριοτήτων και αφετέρου ως βάθρα
για την έκθεση των κτισμάτων που τοποθετούνται περιμετρικά τους. Η διαδρομή
τελειώνει με την επίσκεψη στη βίλλα Medici και στην βίλλα Gamberaia. Οι επαύλεις της
περιόδου αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα των πολιτικών, κοινωνικών, οικονομικών
και τοπιακών διαμορφώσεων της περιόδου της Ιταλικής Αναγέννησης.
Το ταξίδι μοιάζει να τελειώνει.
Οι αναμνήσεις όμως είναι τόσο έντονες καθώς η σύσταση ενός τόπου δυναμικού, ζωντανού
και αληθινού αφήνει ανεξίτηλα στην μνήμη μια ιεροτελεστία συμβολικών αναφορών,
χρωματισμών και τοπιακών εναλλαγών.
